Bacongo Limburg

Herinneringen aan Congo en Limburg tijdens de koloniale periode.


een initiatief van HET STADSMUS

Bacongo Limburg is een project voor Limburgers en Congolezen. Op initiatief van Het Stadsmus met de steun van een heleboel organisaties, verenigingen en erfgoedinstellingen:

AfricaMuseum, Mijn Erfgoed, Erfgoed Haspengouw, Koninklijke Koloniale Vereniging van Limburg, Bibliotheek Hasselt Limburg, gemeente Lanaken, UHasselt, Hand in Hand tegen rascisme, Vormingplus Limburg, Bisdom Hasselt, Vlaanderen en stad Hasselt



Expo Bacongo Limburg

Van 10 oktober 2020 tot en met 3 januari 2021 in Het Stadsmus


Bacongo Limburg brengt een stukje actuele geschiedenis tot leven. Met getuigenissen en dagboeken, foto’s en films. Welke impact heeft dat gedeelde verleden vandaag nog? Welke rol hebben Limburgers gespeeld in Congo? En Congolezen in Limburg?

Werp samen met de getuigen, Het Stadsmus en zijn partners een kritische blik op een controversiële episode. Wanneer en hoe sluiten we die eigenlijk af? Elk individueel perspectief licht een nieuw tipje van de sluier op. We gaan voorbij de nostalgie en zoeken naar het hoe en waarom. Wat zagen we toen? En wat zien we vandaag?

De expo loopt van 10 oktober 2020 tot en met 3 januari 2021 in Het Stadsmus, gratis. Vergeet niet eerst je tijdslot te reserveren!

Bacongo Limburg reist daarna rond

11.01.21 - 07.02.21

Bilzen, CC De Kimpel, Eikenlaan 25

www.erfgoedhaspengouw.be


10.02.21 - 07.03.21

Sint-Truiden, DE MINDERE, Capucienessenstraat 1

www.erfgoedhaspengouw.be


31.03.21 - 18.05.21

Cultuurcentrum Maasmechelen, Koninginnelaan 42

www.ccmaasmechelen.be


14.07.21 - 15.08.21

Lanaken, Museumkerk, Groenplaats 1

www.lanaken.be/erfgoed


Voor openingsuren en details: zie de respectievelijke websites.



Wat is Bacongo Limburg?

In 2020 is het de 60ste verjaardag van de Congolese onafhankelijkheid. Hét moment om mensen te informeren over de koloniale periode. En dan vooral over de aanwezigheid, rol en impact van Limburgers in Congo en Congolezen in Limburg.

Wat doen wij?

De doelstelling van Bacongo Limburg? Een tentoonstelling tot stand brengen over de koloniale periode, grotendeels op basis van persoonlijke verhalen van Limburgers die in Congo woonden en werkten, en Congolezen die in Limburg terecht gekomen zijn. De verhalen worden tot leven gebracht aan de hand van foto’s, audio- en videomateriaal, en historische documenten zoals dagboeken, brieven, affiches, en publicaties, voornamelijk uit de periode van 1908 (annexatie) tot 1960 (onafhankelijkheid).

Tentoonstelling Bacongo Limburg

De tentoonstelling opent, behoudens omstandigheden, op zaterdag 10 oktober 2020 de deuren in Het Stadsmus. Vanaf 2021 doorkruist de expo in aangepaste vorm Limburg.



Wat verzamelden we?

We mikten op verhalen, tekst- en beeldmateriaal uit de periode van 1908 (annexatie) tot 1960 (onafhankelijkheid). Extra focus ging naar alles van ná de Tweede Wereldoorlog, omdat er uit die periode nog heel wat informatie ontbreekt.

Bacongo Limburg - foto van optocht met eretrommels

Beeldmateriaal

  • Foto's

  • Video's

  • ...


Bacongo Limburg - foto van 5 kandidaten voor een job

Tekstmateriaal en documenten

  • Dagboeken

  • Brieven

  • Affiches en ander drukwerk (bv. postkaarten)

  • Publicaties

  • ...

Bacongo Limburg - Postkaart Compagnie Maritime Belge te Albertville
Postkaart CompagnieMaritimeBelge Albertville


Het resultaat?

Verhalen, getuigenissen, anekdotes of geruchten

Via een online formulier op onze website, en drie drukbezochte verzameldagen kreeg een breed publiek eind 2019 en begin 2020 de gelegenheid om bij langs te komen en zijn verhaal aan ons te tonen of te vertellen, maar ook aan elkaar. We namen interviews af, hielden bij wie er passeerde en met wat, en maakten zo nodig afspraken om later samen een en ander nader te bespreken. De belangstelling voor het onderwerp en de toeloop was enorm. Mede vanwege de uitzonderlijke omstandigheden omtrent het coronavirus zal het wellicht niet mogelijk zijn om elk interessant verhaal dat aangebracht werd in detail uit te werken. We willen wel alvast alle deelnemers zeer hartelijk bedanken voor hun belangstelling en de schat aan informatie die her en der van stoffige zolderkamers zijn weg vond naar ons.

3 voorbeeldverhalen

Het verhaal van Alphonse Mavoka

Alphonse Mavoka, corporaal in de Force Publique, voetballer, mecanicien, 1935

Alphonse Mavoka wordt geboren in Leopoldstad, het huidige Kinshasa, op 20 december 1935. Als corporaal in de Force Publique, het door blanken geleide Congolese leger dat voornamelijk de binnenlandse veiligheid verzekerde, bezoekt Alphonse in 1958 samen met een paar honderd soldaten de wereldtentoonstelling in Brussel. Tijdens een vriendschappelijke match tussen de Force Publique en Excelsior Hasselt valt zijn voetbaltalent op. Een manager van de Limburgse ploeg en een Limburgse overste in de Force Publique helpen Alphonse in België te houden. Hij trouwt, krijgt kinderen, en blijft zijn hele leven lang voetballen in verschillende clubs. Hij blijft ook zijn hele leven werken als automecanicien. Tegenwoordig woont hij in Zaventem vanwaar hij zijn verhuis naar de Dominicaanse Republiek voorbereidt. Daar hoopt hij zijn oude dag in comfortabele warmte en in alle rust uit te leven.


Het verhaal van Emile Banning

Emile Banning, 1836-1898

Als het gaat over Limburgers in Congo is de allereerste die we dienen te vermelden misschien wel Emile Banning uit Luik (toen nog Limburg). Luwel, auteur van ‘De Limburgers in Congo’ omschrijft hem als een “diepzinnig en helderziend denker.” Het waren een aantal artikels van de hand van Banning over Centraal-Afrika die Koning Leopold II inspireerden om in 1876 in Brussel een eerste conferentie over Afrika te houden. Banning, vurig propagandist van de expansiedrang van België, werd een van zijn naaste medewerkers. Tijdens de Koloniale Conferentie van Berlijn in 1884, waar de Belgische koning van de Europese mogendheden alleenheerschappij over Congo wist te verkrijgen, was Banning een van de onderhandelaars.


Het verhaal van Mgr Jozef Sak

Mgr Jozef Sak, Salesiaan, Limburgse bisschop in Congo, 1875-1945

Jozef Sak wordt geboren in Eksel op 16 januari 1875. Hij wordt in 1899 tot priester gewijd en reist op 8 oktober 1911 met de eerste expeditie van de Salesianen van Don Bosco vanuit België naar Elisabethville, het huidige Lubumbashi. Het is het startschot van de activiteiten van de Salesianen in de zuidelijke provincie Katanga. Ze houden zich voornamelijk bezig met technisch onderwijs, parochiewerk, catechese, ziekenzorg, en ontspanning voor de blanke en zwarte jeugd. Sak wordt achtereenvolgens apostolische prefect van Luapula Superiore, titulaire Bishop van Scilium, en apostolische vicaris van Sakania. Hij sterft op 13 januari 1945 in Elisabethville.




Toch nog vragen?

Wil je meer weten over het project? Zit je met een vraag? Of wil je dat wij tot bij jou komen? Mail dan naar info(at)bacongolimburg.be of gebruik het contactformulier.